ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਲੰਗੜੋਆ ਵੱਲੋਂ "ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ'' ਤਹਿਤ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਵਾਇਆ 

ਪ੍ਰਮੋਦ ਭਾਰਤੀ 

ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, 17 ਜੂਨ 2026

 ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ-ਅਟਾਰੀ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਹੇਠ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਲੰਗੜੋਆ ਵੱਲੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ "ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ" ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ "ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਸੰਮੇਲਨ"  ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਸੀ।ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀ, ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਓਮ ਲਾਲ (ਸ਼ਮਸ਼ਪੁਰ), ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਾਏ (ਲੰਗੇਰੀ) ਅਤੇ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਮਜਾਰੀ) ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਤੋਮਰ, ਵਿਗਿਆਨੀ (ਬਾਸਮਤੀ ਐਕਸਪੋਰਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ -ਮੇਰਠ) ਵੱਲੋਂ ਗਾਰਡਨ ਟੂਲ ਕਿੱਟਾਂ (ਬਾਗਬਾਨੀ ਸੰਦ) ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਡਾ. ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ, ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਟ ਅੱਪ (ਕਾਰੋਬਾਰ) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ, ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਡੀਕਰਨ (ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ) ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ,  ਡਾ. ਪ੍ਰਮੋਦ ਕੁਮਾਰ ਤੋਮਰ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਐਕਸਪੋਰਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀਕਲ ਇੰਡੀਕੇਸ਼ਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਖ਼ਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਵਕ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਫ਼ਸਲ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੈਵਿਕ -ਆਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਰਸਾਇਣਕ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਡਾ. ਤੇਜਬੀਰ ਸਿੰਘ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਪਸ਼ੂ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਏ ਚਾਰੇ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਰਾਕੀ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਜਾਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚਾਰਾ ਉਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਦੀ ਹੈ।ਡਾ. ਆਰਤੀ ਵਰਮਾ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਰਸਾਇਣਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਟਿਕਾਊਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਮ ਅਸਲ ਲੋੜ ਹੈ।ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ) ਨੇ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੂਗਰ, ਮੋਟਾਪਾ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ।ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਅੰਤ ਇੱਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਫੀਡਬੈਕ ਸੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 'ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ' ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰਥਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕੀਤਾ।