ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ--ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ ਸਪਿੰਨਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈਰਾਨ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ, ਸਗੋਂ ਖੇਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਪਿੰਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬੇਹੱਦ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਦਾਜ਼, ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਗੀਆਂ।
25 ਸਤੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਹਿਜ਼ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਗੇਂਦ ’ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਸਦਕਾ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 31 ਦਸੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਈਡਨ ਗਾਰਡਨ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 20 ਸਾਲ ਸੀ।
ਬੇਦੀ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਉਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ, ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਰਾਹੀਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਐਕਸ਼ਨ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਤੇ ਲੈਅਬੱਧ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾਤਮਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਸਨ।
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਪਿੰਨ ਚੌਕੜੇ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਚੌਕੜੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਰਾਪੱਲੀ ਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਭਗਵਤ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਵੈਂਕਟਰਾਘਵਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪਿੰਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ 67 ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ 266 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਔਸਤ 28.71 ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 14 ਵਾਰ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 194 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 98 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਬੇਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ 22 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਛੇ ਮੈਚ ਜਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1976 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟ ਆਫ ਸਪੇਨ ਵਿਖੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਬੇਦੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਕਾਊਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1972 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦਿਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਟੀਮ ਲਈ 434 ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। 1976 ਵਿੱਚ ਗਿਲੇਟ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਲੈਂਕਾਸ਼ਾਇਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਸਨ।
ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 1,560 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਿਵਾਈਆਂ।
ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। 13 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਰੁੱਧ ਲੀਡਜ਼ ਵਿਖੇ ਖੇਡੇ ਗਏ ਇਸ ਮੈਚ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਨਡੇ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੁੱਲ 10 ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਬੇਦੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। 1976 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਹਾਰ ਦੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਨਾਮ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਸੀਸੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖੇਡ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਚ, ਚੋਣਕਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮਾਹਿਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
23 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ 77 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਪਿੰਨਰ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਿਰਫ਼ 266 ਟੈਸਟ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ, ਸਬਰ, ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਿੱਖ ਸਪੂਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ, ਨਿਡਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ।

-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.