ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ : ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤਾਂਤਰਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹਨ, ਪਰ ਡਰ ਅਤੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਲ ਹੈ।
- ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ
ਦੀਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਲ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਵੱਲ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਡਰ ਅਤੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤਾਂਤਰਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਵੇਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਹੱਸ, ਡਰ ਅਤੇ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ, ਨਿੰਬੂ, ਮਿਰਚ, ਸਿੰਦੂਰ, ਸੁਆਹ, ਗੁੱਡੀਆਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੱਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਗਲਤ ਹੈ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਖੌਤੀ ਤਾਂਤਰਿਕ ਰਸਮਾਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਿਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਦੂਗਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲਣਾ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੈ। ਅਕਸਰ, ਬਿਮਾਰੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਝਗੜਿਆਂ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਅਖੌਤੀ ਬਾਬਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਜਾਦੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਸੰਕਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਵਿੱਚ ਅਸੰਭਵ ਜਾਪਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ, ਜਾਂ ਅਖੌਤੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣਾ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੁਆਰਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਚੌਕਸੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ, ਖੇਤ, ਸੁੰਨਸਾਨ ਰਸਤੇ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਜਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਛੂਹਣ, ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਫੋਟੋਆਂ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਦੇ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ, ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਅਫਵਾਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸੇ ਇਕਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਨੇਹਾ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਸੂਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਾਇਰਲ ਸੁਨੇਹਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਸਤੂ ਕਿਸੇ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਚੌਪਾਲ, ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ, ਜਨਤਕ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਭੂਤਾਂ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣਿਆਂ, ਜਾਦੂ-ਟੂਣਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਤਰਕਪੂਰਨ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਆਦਤ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਨੇਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਖ਼ਤਰੇ ਅਪਰਾਧ, ਸਮਾਜ-ਵਿਰੋਧੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਦਇਆ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਡਰ ਫੈਲਾਉਣਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਵਸੀ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਸ਼ੱਕੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਜਾਂ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਗੁੰਮਰਾਹ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਅਖੌਤੀ ਜਾਦੂ-ਟੂਣਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫਸੋ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਦੇ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਗਾਓ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਇਹ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਅਤੇ ਅਖੌਤੀ ਚਮਤਕਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਦਵਾਈ, ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਹੀ ਅਸਲ ਹੱਲ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਡਰ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀਵਾਲੀ 'ਤੇ, ਆਓ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ, ਅਫਵਾਹਾਂ ਨਾ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਿੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰੀਏ।
ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਦੀਵੇ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
(ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ, ਪੀਐਚਡੀ (ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ), ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਕ ਹਨ।)
-
ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ, writer
kavitaniketan333@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.