ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ IELTS ਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਮਾਮਲਾ; ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2024 ਵਿੱਚ 26 IELTS/ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਰ NOC ਜਾਰੀ ਹੋਈ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਲੁਧਿਆਣਾ, 20 ਸਤੰਬਰ 2026
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ IELTS ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਰਵਿੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਤੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਯੂ.ਟੀ.) ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਹਨ।
2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ 26 ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ Complaint No. 6821/10/2024 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 1 ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਫਾਇਰ ਅਫਸਰ ਵੱਲੋਂ 11 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 2024 ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 26 IELTS ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਰ NOC ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ 26 ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ IELTS ਸੈਂਟਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ “IELTS Centres and Coaching Centres” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ “ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 26 IELTS ਸੈਂਟਰਾਂ ਕੋਲ NOC ਹੈ” ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹੁਣ ਬਾਕੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂਚ
ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ 26 ਸੈਂਟਰਾਂ ਲਈ ਫਾਇਰ NOC ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਬਾਕੀ IELTS ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰ-ਵਾਰ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ IELTS ਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ centre-wise ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇ।
ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ 1 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਰਿਜੁਆਇੰਡਰ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਦੇ ਟਿਊਸ਼ਨ ਮਾਰਕੀਟ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਜੁਆਇੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਰਸਤੇ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਚਿੰਗ ਤੇ ਟਿਊਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਗਜ਼ਿਟ, ਫਾਇਰ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੀ 2024 ਘਟਨਾ ਨੇ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਬੇਸਮੈਂਟ ਸੇਫਟੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ
27 ਜੁਲਾਈ 2024 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਓਲਡ ਰਾਜਿੰਦਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ UPSC ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ।
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੈਜਿਸਟਰੀਅਲ ਜਾਂਚ ਨੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਵੀ NOC ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤੀ
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਲਈ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ NOC ਦੀ ਪਾਲਣਾ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ Fire NOC ਲਈ ਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ਨਲ, ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਰੀਨਿਊਅਲ NOC ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ।
8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ 1 ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ ਫਾਇਰ ਅਫਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਰਿਜੁਆਇੰਡਰ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਹੁਣ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ
ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ IELTS ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ?
2024 ਵਿੱਚ NOC ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 26 IELTS/ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?
ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਹਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨਿਕਾਸ, ਫਾਇਰ ਅਲਾਰਮ/ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?
ਕੀ ਫਾਇਰ NOC ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਂਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?
ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ IELTS ਅਤੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਜਾਂਚ, NOC ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਬੇਸਮੈਂਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
- Download Babushahi App
-
-