Special Report : 1998 ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟਿਆ, ਪੰਜਾਬ ਤਬਾਹੀ ਕੰਡੇ, 1 ਮਿੰਟ 'ਚ ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ
ਮਹਿਕ ਅਰੋੜਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 29 ਅਗਸਤ 2025: ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਸੂਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਅੱਜ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ' ਹੜ੍ਹ' ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1988 ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਰਾਵੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੜ੍ਹ, ਅਜਿਹਾ ਹੜ੍ਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਹਰਿਆਲੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਰੋਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਬੇਵਸੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਕਟ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ ਬਾਕੀ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਿੰਮਤ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਇਹ ਤਬਾਹੀ ਕਦੋਂ ਰੁਕੇਗੀ?
ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ: ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ
ਇਹ ਹੜ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ:
1. 7 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ: ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ।
2. 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਡੁੱਬ ਗਏ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
3. 3 ਲੱਖ ਏਕੜ ਫਸਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ: ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3 ਲੱਖ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਗਈ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
4. 300 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ: 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ।
ਰਾਵੀ ਨੇ 37 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ
ਇਸ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੇ 1988 ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1. 26 ਅਗਸਤ, 2025: ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ 14.11 ਲੱਖ ਕਿਊਸਿਕ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
2. 1988 ਦਾ ਹੜ੍ਹ: ਫਿਰ ਰਾਵੀ ਵਿੱਚ 11.20 ਲੱਖ ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਹਾਅ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕਹਿਰ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਹੜ੍ਹ 1988 ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੈ? ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਸੂਬਾ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ' ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ (ਐਨਡੀਆਰਐਫ, ਐਸਡੀਆਰਐਫ ਅਤੇ ਫੌਜ) ਦਿਨ ਰਾਤ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਬੀਤਦੇ ਪਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ।
MA