ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ: ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਕਿਲ੍ਹਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੁਪਰ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
-ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ
ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 23 ਜੁਲਾਈ 2026:-ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਿਛਲੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਦੌਰਾ ਨਿਪਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਜਹਾਜ਼ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਰਾਹੀਂ ਔਕਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚੇ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ-17 ਗਲੋਬਮਾਸਟਰ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਮਲਾ, ਐਡਵਾਂਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਹਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਬਿਨ ਕਰੂ, ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸੇ ਸੁਪਰ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਕੇ ਆਏ।
ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਬੋਇੰਗ 777-3005R ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਆਧੁਨਿਕ ਮਿਸਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੁਪਰ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਦੌਰਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਇੱਕ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਬੋਇੰਗ 777-3005R ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸਟਮਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੋਇੰਗ 777-3005R ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 8,400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ (ਲਗਭਗ 1 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਮਿਸਾਈਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 190 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਕੋਈ 1,400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ।
ਹਾਈ-ਟੈਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾਰਜ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਇਨਫਰਾਰੇਡ ਕਾਊਂਟਰਮੈਜ਼ਰਜ਼ (LAIRCM) ਅਤੇ ਸੈਲਫ-ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਸੂਟ (SPS) ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਗਾਇਡਡ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੇ ਰੋਡਾਰ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਮੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਆਡੀਓ/ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਲਗਭਗ 17 ਘੰਟੇ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਭਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ: ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਆਰਾਮ
ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਬੈੱਡਰੂਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਬੈੱਡ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਟੈਚਡ ਆਧੁਨਿਕ ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਰੂਮ ਅਤੇ ਆਫਿਸ ਕੈਬਿਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਾਲ ਆਏ ਵਫ਼ਦ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਲਾਊਂਜ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਛੋਟੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਥਿਏਟਰ ਵਰਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪੈਂਟਰੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਲੇ ਲਈ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ
ਆਮ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF)) ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਾਇਲਟ ਹੀ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਬਿਨ ਕਰੂ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੱਡੀ ਲੋਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਬੁਲੇਟਪ੍ਰੂਫ ਗੱਡੀ (ਜਿਵੇਂ ਮੇਬੈਕ ਜਾਂ ਬੀ.ਐੱਮ.ਡਬਲਿਊ.) ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੋਡ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰ ਲੋਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੁਲੇਟਪ੍ਰੂਫ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼  C-17 Globemaster III  ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਬੰਧਤ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੋਇੰਗ 777-300ਈਆਰ

ਬੋਇੰਗ 777-300ਈਆਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 73.9 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਅ 64.8 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਲਗਭਗ 365 ਤੋਂ 396 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 13,649 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦੇ ਜੀਈ90-115ਬੀ ਇੰਜਣ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਣ ਲੋਡ (ਜੈਟ ਫਿਊਲ) ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ: ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਾਲਣ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 181,280 ਲੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਗੈਲਨ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਭਗ 47,890 ਯੂਐਸ ਗੈਲਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।  ਭਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਲਗਭਗ 1,45,540 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬਾਲਣ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਸਮਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।