ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ
ਜਦੋਂ ਏ. ਆਈ. ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਦਸਿਓ ਜ਼ਰਾ...
ਸ. ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਚੰਗਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਮਾੜਾ
-ਪੇਸ਼ਕਸ਼: ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 17 ਮਾਰਚ 2026: ਸ. ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 17ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੇ ਮਾਰਚ 2022 ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦਾ 4 ਸਾਲਾ ਸਫ਼ਰ (2022-2026)
ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਖਟਕੜ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਿਰਤ ਪਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਰੰਗਲਾ ਪੰਜਾਬ’ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਹੇਠ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ (Good Things)
-
ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ: ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹਰ ਘਰ ਨੂੰ 300 ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ (600 ਯੂਨਿਟ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿੱਲ) ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਦੇਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਭਗ 90% ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਬਿੱਲ ਹੁਣ ਜ਼ੀਰੋ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ: ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 880 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ, ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
-
ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ: ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 61,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
-
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ: ‘School of Eminence’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ 21% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 78% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੀ ਹੈ।
-
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ: ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ। ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ’ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਸਕੀਮ: ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ)।
-
ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੀਤੀ 2026: ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਅਤੇ Single Window System।
-
ਘਰ-ਘਰ ਰਾਸ਼ਨ: ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਰਾਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ।
-
ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ 1000 ਰੁਪਏ: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਜਲਦ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਭੱਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ (Wrong Things/Challenges)
-
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ: ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ।
-
ਕਰਜ਼ਾ: ਪੰਜਾਬ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹੇ ਭਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਅਕਸਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
-
ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ: ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਂਗਲ ਉਠਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
-
ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ: ਰਾਜਪਾਲ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਰੋਕ ਕਾਰਨ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਈਆਂ।
ਕੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ?
ਇਹ ਇੱਕ ਬਹਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ। ਪਰ, ਸੂਬੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੀ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?
2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ:
-
ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ: ਮੁਫ਼ਤ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਧਾਰ ਹੈ।
-
ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ: ਫਿਲਹਾਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
-
Pro-incumbency: ਹਾਲੀਆ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਚੈੱਕਲਿਸਟ (Checklist)
| ਸਥਿਤੀ |
ਕੀ ਕਰੀਏ? |
ਕੀ ਨਾ ਕਰੀਏ? |
| ਸਟੇਜ ’ਤੇ ਹੋਵੋ: |
ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ |
ਦੂਜਿਆਂ ’ਤੇ ਚਿੱਕੜ ਉਛਾਲਣਾ |
| ਮੀਡੀਆ ਸਾਹਮਣੇ: |
ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ |
ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣਾ |
| ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ: |
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ |
ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਛੇੜਨਾ |
| ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ: |
ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਰਿਆਦਾ ਰੱਖੋ |
ਜਨਤਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨਾ |
ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਨਿਯਮ
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ CEO ਵਾਂਗ ਚਲਾਓ ਜਿੱਥੇ ਜਨਤਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਟੀਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਮੁਨਾਫ਼ਾ’ (ਵਧੀਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? (What to do?)
-
ਸਪੱਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ: ਸੂਬੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ (10-15 ਸਾਲ) Road-map ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
-
ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ: ਮੁੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਰੋ।
-
Data-driven decisions: ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੋ।
-
ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ: ਹਰ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰੋ।
-
Technology ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ Digital ਬਣਾਓ।
-
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ: ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਬਣਾਓ।
ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ? (What to Not do?)
-
Micro-management ਤੋਂ ਬਚੋ: ਹਰ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਾ ਦਿਓ।
-
ਸਿਆਸੀ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼: ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਕਰੋ।
-
ਲੋਕ-ਲੁਭਾਊ ਬਨਾਮ ਆਰਥਿਕਤਾ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾ ਦਿਓ ਜੋ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦੇਣ।
-
ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਨ: ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਜੀ-ਹਜ਼ੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕਰੋ।
-
Feedback ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ: ਆਲੋਚਨਾ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੋ।
-
ਸਿਰਫ਼ ਐਲਾਨਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹੋ: 'ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ' ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿਓ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡੋ
ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਚਿੱਕੜ ਉਛਾਲਣਾ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੈ।
-
ਕੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਅਖਾੜਾ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
-
ਕੀ ਕਰੋ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਤੀਆਂ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੋ।
-
ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ: ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਲੀਕਾ ਰੱਖੋ। ਇੱਕ Statesman (ਰਾਜਪੁਰਸ਼) ਬਣੋ।
ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਲਾਹ:
ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਨਤਾ ਖੁਦ ਫਰਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗੀ।
-ਪੇਸ਼ਕਸ਼: ਹ.ਸ.ਬਸਿਆਲਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ।
-
ਬਸਿਆਲਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, writer
hsbasiala25@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.