ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ: ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੱਲੇ ਖਾੜੇ ਦੇਸ਼
ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਤੇ ਕਤਰ ਦੇ ਗੈਸ ਹੱਬ ਸਣੇ ਵੱਡੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ
ਦੁਬਈ/ਤਹਿਰਾਨ: 19 ਮਾਰਚ, 2026 :
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੀ ਜੰਗ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਭਿਆਨਕ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ 20ਵੇਂ ਦਿਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿਲਮਿਲਾਏ ਈਰਾਨ ਨੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ 'ਸ਼ਾਹਰਗ' ਯਾਨੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਭੰਡਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕਤਰ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਭਾਂਬੜ ਮਚਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਉਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ "ਨਰਕ ਦਿਖਾਉਣ" ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ 'ਦੱਖਣੀ ਪਾਰਸ' ਗੈਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 18 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 50 ਦੇ ਕਰੀਬ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਬਦਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਹੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਦੀ 'ਮੀਨਾ ਅਬਦੁੱਲਾ' ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਾਮਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ 'SAMREF' ਰਿਫਾਇਨਰੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। SAMREF ਰਿਫਾਇਨਰੀ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 730,000 ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਤਰ ਦੇ 'ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ' ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਐਲਐਨਜੀ (LNG) ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਗੈਸ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਵੀ ਇਸ ਕਹਿਰ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਬੂ ਧਾਬੀ ਦੀ 'ਰੁਵੈਸ' ਰਿਫਾਇਨਰੀ 'ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਈ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ 'ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ' ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਬੇਹੱਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ" ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਤਰ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆਉਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ।