ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਰ: ਪਰਮਜੀਤ ਕੁਮਾਰ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਿਲੌਰ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੈਰਾ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
ਪਰਮਜੀਤ ਸਿਰਫ਼ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਓ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਬਚਪਨ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਬੈਸਾਖੀਆਂ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਬੀਤਿਆ। ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ — ਪਿਤਾ ਦੀ ਛੋਟੀ ਦੁਕਾਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ — ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ
ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2000ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਜਿਤੇਂਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੁਪਨਾ ਉਦੋਂ ਜਾਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਹੇਲੂ — ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ (2004 ਏਥਨਜ਼ ਕਾਂਸੀ) — ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਤੱਕ
2009 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਬਾਅਦ, 2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 28 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਤਬਿਲਿਸੀ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ 49 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਵਿੱਚ 158 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਲਿਫਟ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ — ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਸ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਤਮਗਾ ਸੀ।
ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੱਚ ਹੋਇਆ
2023 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (ਦੁਬਈ) ਵਿੱਚ ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਟੋਟਲ ਲਿਫਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ — ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਸੀ। 2024 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਿੰਗ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ 2024 ਪੈਰਿਸ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 8ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੇ (ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ 150 ਕਿਲੋ, ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਸਫਲ)।
ਇੱਕ ਤਮਗੇ ਨੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਪਛਾਣ
ਪਰਮਜੀਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼ ਦੇ ਤਮਗੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕਾਂਸੀ ਤਮਗੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਨਮਾਨ, ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕਈ ਨਵੇਂ ਪੈਰਾ ਖਿਡਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਲਾਹ ਲਈ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਮਹਿਲਾ ਪੈਰਾ ਪਾਵਰਲਿਫਟਰ ਸੀਮਾ ਰਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਦ 2023 ਦੁਬਈ ਵਰਲਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪਰਮਜੀਤ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ Sports Authority of India, ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਕਤ, ਤਕਨੀਕ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
34 ਸਾਲਾ ਪਰਮਜੀਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ (2026, ਗਲਾਸਗੋ) ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁੰਝੇ ਤਮਗੇ ਦੀ ਕਸਰ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਜੀਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ
2023 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ – ਸੋਨ ਤਮਗਾ (ਟੋਟਲ ਲਿਫਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ)
2021 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਤਬਿਲਿਸੀ – ਕਾਂਸੀ (49 ਕਿਲੋ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤਮਗਾ)
2018 ਏਸ਼ੀਅਨ ਪੈਰਾ ਗੇਮਜ਼ – ਕਾਂਸੀ
2024 ਵਰਲਡ ਕੱਪ, ਮਿਸਰ – ਚਾਂਦੀ (ਪੈਰਿਸ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ)
2024 ਪੈਰਿਸ ਪੈਰਾਲੰਪਿਕਸ – 8ਵਾਂ ਸਥਾਨ
2026 ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ, ਗਲਾਸਗੋ – ਭਾਗੀਦਾਰ
ਪਰਮਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਚੁਣੌਤੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।