ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਾਕੀ ਸਿਤਾਰਾ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਵਧਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਖੇਡ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ।
ਬਲਜੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਅਗਸਤ 1976 ਨੂੰ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ), ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਹਾਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਬਲਜੀਤ ਨੇ 1995 ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਗੋਲਡ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਡਿਫੈਂਡਰ ਤੇ ਮਿਡਫੀਲਡਰ ਵਜੋਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਈਟ ਹਾਫ਼-ਬੈਕ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੇਂਦ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ, ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਨਿਭਾਇਆ।
ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ: 1996 ਅਟਲਾਂਟਾ (ਭਾਰਤ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ) ਅਤੇ 2000 ਸਿਡਨੀ (ਭਾਰਤ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ)। ਭਾਵੇਂ ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।
1997 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਮਿਲਟਨ ਕੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ 3-2 ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਕੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।
1998 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਕ ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਸ ਟੀਮ ਦੇ ਉਹ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1998 ਅਤੇ 2002 (ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਕੁਆਲਾਲੰਪੁਰ ਦੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖੇਡ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ।
2004 ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਹਾਕੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਚਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਏ। 2011 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਨੇ ਕੌਮੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ। 2012 ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ (ਮਲੇਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚਿੰਗ ਸਟਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਾਂਸੀ ਜਿੱਤਿਆ। 2013 ਦੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸਮੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਸਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਫ੍ਰੈਜ਼ਨੋ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 2008 ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ ਕਮਾਇਆ ਨਾਮ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੀ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸਗੋਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ, ਟੀਮ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਖਿਡਾਰੀ, ਓਲੰਪੀਅਨ, ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਅਤੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.