ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆਂ: ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਸੁਝਾਅ
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਬਿਊਰੋ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 9 ਨਵੰਬਰ, 2026 : ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਛੋਹਾਂ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਰੀਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕਣ ਘੁਲ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਅਤੇ ਬਲਗਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਜੇਵਾੜਾ ਦੇ ਮਨੀਪਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਪਲਮੋਨੋਲੋਜੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ. ਉਦੈ ਕਿਰਨ ਅਤੇ ਮੇਦਾਂਤਾ ਦੇ ਰੈਸਪੀਰੇਟਰੀ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਰਣਦੀਪ ਗੁਲੇਰੀਆ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਧਿਆ AQI ਸਿਰਫ਼ ਦਮੇ ਅਤੇ ਸੀਓਪੀਡੀ (COPD) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਬਾਹਰ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਸਮੋਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਰੱਖੋ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ HEPA ਫਿਲਟਰ ਵਾਲੇ ਏਅਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੀ ਫਿਟਿੰਗ ਵਾਲਾ N95 ਜਾਂ KN95 ਮਾਸਕ ਹੀ ਪਹਿਨੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਸਰਜੀਕਲ ਮਾਸਕ ਬਰੀਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਚ AQI ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰ ਦੌੜਨ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕਣ ਫੇਫੜਿਆਂ ਤੱਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਨਹੇਲਰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੈਣ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ, ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਘਰਘਰਾਹਟ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਨਹੇਲਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੰਘ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਉਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।