ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਖਿਡਾਰੀ?
-ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਣਗੌਲੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਦਾਸਤਾਨ
-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ’ਤੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਵਧਾਈਆਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੇਤਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿਚਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਮਰੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੱਕਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈ? ਕੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ’ਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੇਡ ਕਰੀਅਰ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਖੇਡ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣਾ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਜਿਊਣ ਲਈ ਮੌਕੇ ਦੇਣਾ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।
ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਰਿਸ਼ਿਕਾਂਤਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਛੱਡਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਖੇਡ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਮੌਕੇ ਦੀ।
ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਅਮਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਬੇਬਾਕ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਕੈਬ ਚਲਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਨ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜੇ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਇੰਨਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਕਮੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕਬੱਡੀ ਟੀਮ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਰਿਤੂ ਨੇਗੀ ਨੇ 2026 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂਆਂ ਲਈ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਛੇੜੀ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਅਣਗੌਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਨਾਮ, ਪੈਨਸ਼ਨ, ਭਲਾਈ ਫੰਡ ਅਤੇ ਖੇਡ ਕੋਟੇ ਅਧੀਨ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਯੋਗ ਖਿਡਾਰੀ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਪਾਂਸਰਸ਼ਿਪ, ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਤੀ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਹਾਕੀ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ, ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ, ਕਬੱਡੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾ-ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਖਿਡਾਰੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸਾਮਾਨ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਹਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਮਣੀਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਯੋਗ ਕੋਚ, ਮਿਆਰੀ ਮੈਦਾਨ, ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ।
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਮ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਹੜੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਿਨਾਂ ਸਬੂਤ ਹਰ ਸੰਸਥਾ ’ਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਰ, ਸੱਟ, ਚੋਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਸੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਔਖੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਕੋਟੇ ਅਧੀਨ ਭਰਤੀਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ, ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਫਿਟਨੈੱਸ ਸਿਖਲਾਈ, ਰੈਫਰੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਧੀਨ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੌਖੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਕਾਰਨ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਘਟਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਰੀਅਰ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣਾ ਵੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਸਲ ਖੇਡ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਜਾਂ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ’ਤੇ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈਏ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਰਹੇ।
ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ; ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਾਣ ਉਦੋਂ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼, ਸੱਟ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਤਗਮਾ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਕਦਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ, Staff Correspondent - Babushahi News Network, Ludhiana
bhangoo1164@gmail.com
9815752449
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.