ਬੋਧਨਾ ਸਿਵਾਨੰਦਨ: ਛੋਟੀ ਉਮਰ, ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਬਿਸਾਤ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰੁਕ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਬੋਧਨਾ ਸਿਵਾਨੰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇਹੀ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ
ਬੋਧਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 2015 ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤਿਰੁਚਿਰਾਪੱਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ।
ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਿਖਾਰੀ। ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸ਼ੌਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵੱਡੇ ਮੰਚਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੜਾਅ
- **7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ:** ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਕੂਲਜ਼ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ 24 ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿੱਤੇ।
- **2023 (8 ਸਾਲ):** ਵਿਸ਼ਵ ਯੁਵਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਰੈਪਿਡ ਤੇ ਬਲਿਟਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ।
- **2024 (9 ਸਾਲ):** ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੀਮ ਲਈ ਚੋਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
- **2025:** ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਪੀਟਰ ਵੇਲਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਮਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (WIM) ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ।
2026: ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਸਾਲ
ਇਹ ਸਾਲ ਬੋਧਨਾ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਾਲ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਜੇਤੂ ਬਣੀ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰਕੰਦ (ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਓਲੰਪਿਆਡ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ (WGM) ਖ਼ਿਤਾਬ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਨੌਰਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣ ਗਈ।
ਫਿਰ ਆਇਆ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦਾ ਦਿਨ। ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੇ ਬੁਡਵਾ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਲੱਬ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਬੋਧਨਾ ਨੇ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਜੋਹਾਨਸਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ (IM) ਦਾ ਤੀਜਾ ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਨੌਰਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ 2400 ਰੇਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਸਿਰਫ਼ 11 ਸਾਲ, 7 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ 16 ਦਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰਨ ਜੂਡਿਟ ਪੋਲਗਰ ਦਾ 1988 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
IM ਅਤੇ GM: ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
ਦੋਵੇਂ ਖ਼ਿਤਾਬ ਫੀਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। IM ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਨੌਰਮਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2400 ਰੇਟਿੰਗ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ GM ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ GM ਨੌਰਮਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2500 ਰੇਟਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ IM ਖ਼ਿਤਾਬ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ WGM ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੋਧਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਉੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਆਮ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ (GM) ਖ਼ਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸੋਮਾ
ਬੋਧਨਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖੇਡਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਆਨੋ ਤੇ ਵਾਇਲਨ ਵਜਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੌਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਅੰਤਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਬੋਧਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਜਜ਼ਬੇ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.