ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਤੋਂ Global Stage: ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ 'ਗਲੋਬਲ ਟੀਚਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼'
ਹਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 9 ਫਰਵਰੀ 2026: ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਆਪਕਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ 'ਵਰਲਡ ਗਵਰਨਮੈਂਟਸ ਸਮਿਟ' ਦੌਰਾਨ ਵੱਕਾਰੀ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 8.3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੇ 'ਗਲੋਬਲ ਟੀਚਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਪਛੜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਸਧਾਰਨ ਯਤਨਾਂ ਬਦਲੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਦਾ ਕੰਮ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਵੰਦ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮਾਡਲ
ਨਾਗੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਬਹੁਤ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰਾਂ (ਮਿਊਰਲਸ) ਰਾਹੀਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਗਣਿਤ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ ਚਿਤਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਾਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ 'ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਆਰਟ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ' ਅਤੇ 'ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਟੂਡੀਓ' ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਿਵੇਂ 'ਮਿਸਾਲ ਮੁੰਬਈ' ਅਤੇ 'ਪੇਂਟ ਧਾਰਾਵੀ' ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ।
ਦੁਬਈ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਆਗੂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਨਾਗੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਜ਼ਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ
ਰੂਬਲ ਨਾਗੀ ਦਾ ਜਨਮ 1980 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦਿ ਸਲੱਮ ਕੁਈਨ' (The Slum Queen) ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 'ਗਲੋਬਲ ਟੀਚਰ ਪ੍ਰਾਈਜ਼' ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਨ।
-
ਹਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ , ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਬ ਐਡਿਟਰ, ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਡਾਟ ਕਾਮ
sneh.harvi@gmail.com
...........
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.