Iran US Ceasefire: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ 15 ਮੰਗਾਂ ਬਨਾਮ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ 10 ਮੰਗਾਂ! ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਸਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਖ਼ਤ?
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ, 25 March 2026: ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ (Ceasefire) ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਨੇ 10 ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 15 ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਮਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਸ 'ਤੇ ਗੱਲ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
24 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਮਵਾਰ (23 ਮਾਰਚ) ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਟ੍ਰੰਪ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, "ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਂਗੇ।"
ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ 10 ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ:
ਹਮਲੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉਸ 'ਤੇ ਕਦੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਇਸਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਮਿਲੇ।
ਜੰਗ ਦਾ ਹਰਜਾਨਾ: ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਅਮਰੀਕਾ ਕਰੇਗਾ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਨਿਯਮ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਮਦਨੀ ਹੋਵੇ।
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸ: ਅਮਰੀਕਾ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਬੇਸ ਹਟਾਏ। ਪੂਰੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ: ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਣ। ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਬੈਨ: ਈਰਾਨ ਦੀ 'इस्लामिक गणराज्य सरकार' ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਬੈਨ ਵੀ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ: ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ। ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।
ਮਿਨਾਬ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ: ਮਿਨਾਬ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹਰਜਾਨਾ ਦੇਵੇ।
ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਉਸਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇ। ਸੰਪ੍ਰਭੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
UNSC ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰੀ: UNSC (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ) ਦਾ ਉਸਨੂੰ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵੀਟੋ ਪਾਵਰ ਵੀ ਮਿਲੇ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ 15 ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ:
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ: ਸਾਰੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ International Atomic Energy Agency (IAEA) ਨੂੰ ਸੌਂਪਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਰਮਾਣੂ ਕੇਂਦਰ: ਨਤਾਂਜ, ਫੋਰਡੋ ਅਤੇ ਇਸਫਹਾਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।
IAEA ਦੀ ਜਾਂਚ: IAEA ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਰਣਨੀਤੀ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਰਣਨੀਤੀ ਛੱਡਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਮਾਸ ਵਰਗੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ।
ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ: ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
Strait of Hormuz: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ: ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਰੇਂਜ 'ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲੱਗਣਗੀਆਂ।
ਫ਼ੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾ: ਈਰਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ: ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ।
ਸਿਵਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ: Bushehr Nuclear Power Plant ਵਰਗੇ ਸਿਵਲ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਦਦ।
ਸਨੈਪਬੈਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ: ਸਨੈਪਬੈਕ (Snapback), ਯਾਨੀ ਅਚਾਨਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਾਪਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਮ ਹੈ? ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੀਬੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ। 2003 ਵਿੱਚ ਲੀਬੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸੌਂਪੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੁਅੰਮਰ ਗੱਦਾਫ਼ੀ ਅਮਰੀਕੀ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਸਨ।
ਆਖਿਰਕਾਰ, 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ 2 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਸ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਗਾਰੰਟੀ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਬੇਸ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਬੜਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਉਸਨੂੰ ਕੀ-ਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
Click to Follow Babushahi Facebook Page →