ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਰਾਜਾ ਮਾਸਟਰ' ਨੇ ਹਾਸੇ-ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸਬਕ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਰਮਾ
ਬਠਿੰਡਾ, 06, ਅਕਤੂਬਰ 2026 :ਨਾਟਿਅਮ ਦੇ 15ਵੇਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਥੀਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਰਾਤ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਦਿਨੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਡਾ. ਕੁਲੀਨ ਕੁਮਾਰ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ ਨਾਟਕ ‘ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਰਾਜਾ ਮਾਸਟਰ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ’ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਟਕ ਨੇ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਖੂਬ ਹਸਾਇਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੀ ਚਾਹਤ ਨਾਲ ਉਤਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁਨਰ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮਝ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।ਨਾਟਕ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਰੂਪ ਚੰਦ ਸਿੰਗਲਾ, ਨਾਗਪਾਲ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਦੇ ਐਮਡੀ ਡਾ. ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ ਨਾਗਪਾਲ, ਵਿਜੇ ਰਾਜ ਜਿੰਦਲ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਜੇ ਰਾਜ ਜਿੰਦਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਲਾਜੀ ਕੈਂਸਰ ਕੇਅਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਮਡੀ ਡਾ. ਆਯੂਸ਼ ਮੱਕੜ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਫੈਸਟੀਵਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਗੁਰਨੂਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਪਰਸਤ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਗੁਪਤਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ।ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਜਾ ਮਾਸਟਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਟੇਲਰਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਦਲਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਘਟਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਰਮਿਆਨ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਟੇਲਰਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਰਾਜਾ ਮਾਸਟਰ ਡਰਾਮਾ ਕੰਪਨੀ’ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੇਲਰ ਹੀ ਉਸਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਤਜਰਬਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹਾਸੋਹੀਣੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ, ਮੰਚੀ ਅਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਦਰਮਿਆਨ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਰਾਜਾ ਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੰਗਮੰਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਾਸੇ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਹਿਜ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਹਾਵ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਮੰਚ ’ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜੋੜੀ ਰੱਖਿਆ। ਕਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਠਹਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਸੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪਿਆ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਰੂਪ ਚੰਦ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੀਰਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਾਟਿਅਮ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਰੰਗਮੰਚ ਅਜਿਹੀ ਕਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਗੁਰਨੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 16 ਤੋਂ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਥੀਏਟਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 6 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਨਾਟਿਅਮ ਦੇ ਸਰਪਰਸਤ ਡਾ. ਕਸ਼ਿਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।