ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਧੀ: ਮਮਤਾ ਖਰਬ– ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਨਾਲ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਇਤਿਹਾਸ
-ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਦੇ ਸੋਨੇ ਤੱਕ ਦਾ ਅਦਭੁੱਤ ਸਫ਼ਰ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਾਮ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾਮ ਹੈ – ਮਮਤਾ ਖਰਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ "ਗੋਲਡਨ ਗਰਲ" ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਤਿਰੰਗੇ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੋਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਸਿਤਾਰਾ
26 ਜਨਵਰੀ 1982 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸੋਨੀਪਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੀਵਾਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਦਾ ਬਚਪਨ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਹਰਿਪਾਲ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਮਾਤਾ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਸੀਮਤ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।
ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਪੂਨਮ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਮਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਮਮਤਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਕੀ ਸਟਿਕ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸਟਿਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਗਈ।
ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਖਰਿਆ ਇੱਕ ਚੈਂਪੀਅਨ
ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਮਤਾ ਦੀ ਫੁਰਤੀ, ਹਮਲਾਵਰ ਖੇਡ ਅਤੇ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੋਚ ਭੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀਰੇ ਵਾਂਗ ਤਰਾਸ਼ਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਟੀਮ ਲਈ ਖੇਡਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਮੋੜ ਸੀ ਜਿਥੋਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗੀ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਐਂਟਰੀ
ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਚਾਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਮਮਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਡਰ-21 ਟੀਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੇਤੂ ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਕਈ ਯਾਦਗਾਰ ਜਿੱਤਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹੇ।
ਸਾਲ 2002 – ਉਹ ਇੱਕ ਗੋਲ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰੁਆ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਲ 2002 ਦੀਆਂ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਟੀਮ ਸੀ। ਮੈਚ ਬੇਹੱਦ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧੜਕਣਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਨ। ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਟੀਮਾਂ ਬਰਾਬਰੀ 'ਤੇ ਸਨ।
ਫਿਰ ਆਇਆ ਉਹ ਪਲ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ...
ਐਕਸਟਰਾ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਡਿਫੈਂਸ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ "ਗੋਲਡਨ ਗੋਲ" ਦਾਗ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਪਲ ਭਾਰਤ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਉਸ ਗੋਲ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਦਾ ਨਾਮ "ਗੋਲਡਨ ਗਰਲ" ਵਜੋਂ ਅਮਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਫ਼ਰ
--2000 ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ (ਮਲੇਸ਼ੀਆ) – ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ, ਟਾਪ ਸਕੋਰਰ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰਨ
--2002 ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ (ਮੈਨਚੈਸਟਰ) – ਸੋਨ ਤਮਗਾ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੋਲਡਨ ਗੋਲ
--2002 ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਚੈਲੈਂਜ (ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ) – ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ
--2004 ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) – ਸੋਨ ਤਮਗਾ
-- 2006 ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ (ਮੈਲਬਰਨ) – ਚਾਂਦੀ ਤਮਗਾ
-- 2006 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ (ਦੋਹਾ) – ਕਾਂਸੀ ਤਮਗਾ
-- 2007 – ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ
ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਕਰੀਅਰ
ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ—
ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡ (2003)
ਭੀਮ ਐਵਾਰਡ (ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ)
ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਨ।
ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਵਰਦੀ ਤੱਕ
ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਿੰਟੈਂਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (DSP) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਅਤੇ ਰੇਵਾੜੀ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਡਿਊਟੀ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਉਹ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਲੜਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ਾਹਰੁਖ਼ ਖਾਨ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮ "ਚੱਕ ਦੇ! ਇੰਡੀਆ" ਵਿੱਚ ਕੋਮਲ ਚੌਟਾਲਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।
ਇੱਕ ਨਾਮ ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਰਹੇਗਾ
ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੌਸਲੇ, ਮਿਹਨਤ, ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੋਵੇ।
ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਮਾਣ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
"ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੈਚ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਮਤਾ ਖਰਬ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।"
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , ਲੇਖਕ
bhangoo1164@gmail.com
9815752449
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.