ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਤੋਂ ਵਲਿੰਗਟਨ-ਨਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ
ਮੈਡਮ ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਲੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ-ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ
-ਜਲਦੀ ਆ ਕੇ ਸੰਭਾਲਣਗੇ ਅਹੁਦਾ
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 20 ਜਨਵਰੀ 2026:-ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ (Muanpuii Saiawi) ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 19 ਜਨਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ।
ਕੌਣ ਹਨ ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ? (ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ)
ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ: ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਆਇਜ਼ੌਲ (ਮਿਜ਼ੋਰਮ) ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੇਂਟ ਐਨੀਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਕਰੀਅਰ: ਉਹ 2005 ਬੈਚ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ (IFS) ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ (IFS) ਦੇ 2005 ਬੈਚ ਦੀ ਇੱਕ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਵਿੱਚ ਜੁਆਇੰਟ ਸੈਕਟਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ, ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ:
ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ।
ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ।
ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਾ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣਾ।5
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਧਦਾ ਕਦਮ
ਮੁਆਨਪੁਈ ਸਾਈਆਵੀ ਦੀ ਇਹ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਮੁਹਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ:
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ (2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 286 ਸਿੱਖ), ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਆਇਜ਼ੌਲ (1i੍ਰawl) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ:
ਪੁਸ਼ਪਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ (Pushpak Gurudwara): ਇਹ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਇਜ਼ੌਲ ਦੇ ‘ਜ਼ੇਮਾਬੌਕ’ (Zemabawk) ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਾਲਕਲੈਂਡ ਰੋਡ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ: ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1967 ਵਿੱਚ ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (BRO) ਦੁਆਰਾ ’ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੁਸ਼ਪਕ’ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। BRO ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਖਾਸੀਅਤ: ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀਵਾਨ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਥਾਨ ਫੌਜੀ ਕੈਂਪਾਂ ਜਾਂ ਅਸਾਮ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਦੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਪੁਸ਼ਪਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੀ ਹੈ।