ਟਰੰਪ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਛੇਤੀ: ਕੀ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇਗਾ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ?
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 27 ਜੂਨ:
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ (Donald Trump) ਦੀ ਅਗਲੇ ਸਾਲ (2027) ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ (Marco Rubio) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਉਮੀਦਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦੁਵੱਲੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (Bilateral Trade Agreement) 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਬੰਧ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ 'ਡੈੱਡਲਾਕ' (ਗਤੀਰੋਧ) ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ 'ਅਮਰੀਕਾ ਫਸਟ' (America First) ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' (Make in India) ਮੁਹਿੰਮ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਗਤੀਰੋਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ:
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ "ਟੈਰਿਫ ਕਿੰਗ" (Tariffs King) ਕਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਰਲੇ-ਡੇਵਿਡਸਨ ਬਾਈਕਸ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੇਬ, ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀ (ਆਯਾਤ ਟੈਕਸ) ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਘਟਾਏ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਟੈਰਿਫਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ (Dairy Products) ਅਤੇ ਮੁਰਗੇ ਦੇ ਮੀਟ (Poultry) ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਛੋਟੇ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਤੱਤ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਣ।
ਅਮਰੀਕੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ (IP) ਕਾਨੂੰਨ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੇਟੈਂਟਡ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀਆਂ ਜੈਨਰਿਕ (Generic) ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ:
-
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ: ਮੌਜੂਦਾ ਗਲੋਬਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਬਦਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟਾਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੋਵੇਂ ਹੀ 'ਵਿਹਾਰਕ ਕੂਟਨੀਤੀ' (Pragmatic Diplomacy) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਸਤਾ ਕੱਢ ਕੇ ਇੱਕ "ਮਿੰਨੀ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ" (Mini Trade Deal) ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਸਹੀ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
- Download Babushahi App
-
-
