ਸਾਵਧਾਨ! "ਮਿਆਦ ਪੁੱਗ" ਚੁੱਕੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ: ਹੈਕਰਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜਾਲ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਬਿਊਰੋ
20 ਫਰਵਰੀ, 2026 : ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਸਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ "ਮਿਆਦ ਪੁੱਗ" (Expired) ਚੁੱਕੇ ਫੋਨ ਹੈਕਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹਨ।
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਦੀ "ਮਿਆਦ ਸਮਾਪਤ" ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਫੋਨ ਚੱਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀ (ਜਿਵੇਂ Samsung, Apple, Google) ਆਪਣੇ ਫੋਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ (ਜਿਵੇਂ 3, 5 ਜਾਂ 7 ਸਾਲ) ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਪਡੇਟ (Security Patches) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੋਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਿਨਾਂ ਅਪਡੇਟ ਵਾਲਾ ਫੋਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਉਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ?
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਪਡੇਟਸ ਫੋਨ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਪਡੇਟਸ ਬੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੈਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ:
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਐਪਸ ਅਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੈਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੈਸੇਜ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ OTP ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟ ਹੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵਾਇਰਸ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਗਤੀਵਿਧੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 5 ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
ਫੋਨ ਦੀ 'Settings' ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ 'Software Update' ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਫੋਨ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਫੋਨ ਵਰਤਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਪਡੇਟਸ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਫੋਨ ਲੈਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਸ 'ਤੇ 2-Factor Authentication ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਓ।
ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਮੈਸੇਜਾਂ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
ਐਪਸ ਹਮੇਸ਼ਾ Google Play Store ਜਾਂ Apple App Store ਤੋਂ ਹੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।