ਸਟੈਫੀ ਗ੍ਰਾਫ: ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਰਾਣੀ, ਜਿਸਦਾ ‘ਗੋਲਡਨ ਸਲੈਮ’ ਅੱਜ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰਨ ਸਟੈਫੀ ਗ੍ਰਾਫ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਦਰਜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਿਡਾਰੀ ਲਈ ਅਸਾਧਾਰਣ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ। 22 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-1 ਰੈਂਕਿੰਗ ’ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ 377 ਹਫ਼ਤੇ ਅਤੇ 1988 ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ‘ਗੋਲਡਨ ਸਲੈਮ’ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਗ੍ਰਾਫ ਨੂੰ ਟੈਨਿਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
1988—ਜਦੋਂ ਟੈਨਿਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਦਲ ਗਿਆ
ਸਟੈਫੀ ਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਅਧਿਆਇ 1988 ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਉਸਨੇ Australian Open, French Open, Wimbledon ਅਤੇ US Open—ਚਾਰੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Seoul Olympics ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ‘Golden Slam’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਓਲੰਪਿਕ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੀ Gabriela Sabatini ਨੂੰ 6–3, 6–3 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਟੈਨਿਸ ਖਿਡਾਰੀ—ਮਰਦ ਜਾਂ ਮਹਿਲਾ—ਨੇ ਇੱਕੋ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
22 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ—ਹਰ ਕੋਰਟ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਪ
ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 22 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
- Australian Open: 4 ਖਿਤਾਬ
- French Open: 6 ਖਿਤਾਬ
- Wimbledon: 7 ਖਿਤਾਬ
- US Open: 5 ਖਿਤਾਬ
ਉਸਦਾ ਆਖਰੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਖਿਤਾਬ 1999 ਵਿੱਚ French Open ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-1 ਦੀ ਲੰਮੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ
ਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਸਬੂਤ ਉਸਦੀ 377 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ WTA ਨੰਬਰ-1 ਰੈਂਕਿੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਖੇਡ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕੁੱਲ 107 WTA ਸਿੰਗਲਜ਼ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ। ਉਸਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੋਰਹੈਂਡ, ਤੇਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ, ਹਮਲਾਵਰ ਬੇਸਲਾਈਨ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣੇ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ
ਸਟੈਫੀ ਗ੍ਰਾਫ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਜੂਨ 1969 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ 1983 French Open ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਮੁੱਖ ਡਰਾਅ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ।
1987 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਖਿਤਾਬ French Open ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਕਰੀਅਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ
ਗ੍ਰਾਫ ਦਾ ਯੁੱਗ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲਾਤਮਕ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। Martina Navratilova, Chris Evert, Monica Seles ਅਤੇ Arantxa Sánchez Vicario ਵਰਗੀਆਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟੈਨਿਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। WTA ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਖਿਤਾਬੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ Navratilova, Seles ਅਤੇ Sánchez Vicario ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ।
ਸਿਰਫ਼ ਟਰਾਫੀਆਂ ਨਹੀਂ—ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ
ਗ੍ਰਾਫ 1999 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਗਈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ 22 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 1988 ਦਾ Golden Slam ਹੈ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਲ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। WTA ਅੱਜ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਾਨ ‘Legends’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਟੈਫੀ ਗ੍ਰਾਫ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਉਸ ਅਸਾਧਾਰਣ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰਨ ਨੂੰ ‘ਮਹਾਨ’ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਦੰਤਕਥਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.