ਪ੍ਰਵੀਣ ਚਿਤਰਾਵਲ: 17.37 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਿਤਾਰਾ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
Bhangoo1164@gmail.com
9815752449
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅਥਲੀਟ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਤਮਗੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਤੱਕ—ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਨੇ ਖਾਸ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਚਿਤਰਾਵਲ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 5 ਜੂਨ 2001 ਨੂੰ ਜਨਮੇ ਚਿਤਰਵੇਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ।
17.37 ਮੀਟਰ—ਉਹ ਛਾਲ ਜਿਸ ਨੇ ਨਾਮ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ
ਪ੍ਰਵੀਣ ਚਿਤਰਾਵਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰੀਅਰ ਮੀਲ ਪੱਥਰ 17.37 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਹਵਾਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਵਲ ਨੇ ਮੁੜ 17.37 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਹਵਾ +0.6 m/s ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੈਧ ਸੀ।
ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 17 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰ
ਚਿਤਰਾਵਲ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। 2025 ਦੀ 26ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਗੁਮੀ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 16.90 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਯਾਮਿੰਗ ਜ਼ੂ ਨੇ 17.06 ਮੀਟਰ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦਕਿ ਚਿਤਰਾਵਲ 16.90 ਮੀਟਰ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੇ।
2023 ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਮੰਚ
ਪ੍ਰਵੀਣ ਨੇ 2025 ਵਿਸ਼ਵ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਟੋਕਿਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ। ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਛਾਲ 16.74 ਮੀਟਰ ਰਹੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ—2026 ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ
2026 ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਾਵਲ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਤਮਗਾ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਗਲਾਸਗੋ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 16.58 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਮੈਕਾ ਦੇ ਜਾਰਡਨ ਸਕਾਟ ਨੇ 16.72 ਮੀਟਰ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੀ ਸੇਲਵਾ ਪ੍ਰਭੂ ਥਿਰੁਮਾਰਨ ਨੇ 16.52 ਮੀਟਰ ਨਾਲ ਕਾਂਸੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ—ਦੋਵੇਂ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ।
2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨੰਬਰ-1
2026 ਦੀ 65ਵੀਂ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿਤਰਾਵਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ। ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 16.92 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।
ਇਹ ਜਿੱਤ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਸਿਰਫ਼ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੀ ਖੇਡ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। World Athletics ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਂਗ ਜੰਪ PB 7.86 ਮੀਟਰ ਵੀ ਹੈ। 60 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 6.84 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਰਜ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਵੈਧ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪੀਡ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਦੀ ਕਲਾ
ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ “ਤਿੰਨ ਛਾਲਾਂ” ਕਹਿਣਾ ਇਸ ਖੇਡ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਥਲੀਟ ਨੂੰ ਦੌੜ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੌਪ, ਫਿਰ ਸਟੈਪ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਜੰਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਗਲਤੀ ਵੀ ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦਾ ਫਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੀ 17.37 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਗਤੀ, ਸੰਤੁਲਨ, ਰਿਦਮ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੇਲ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ—18 ਮੀਟਰ?
ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਹੁਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਹ 18 ਮੀਟਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
17.37 ਮੀਟਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨੇੜੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ 18 ਮੀਟਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛਾਲ, ਇੱਕ ਪਛਾਣ
ਪ੍ਰਵੀਣ ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਮਗਿਆਂ ਅਤੇ ਮੀਟਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਭਾਰਤੀ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
17.37 ਮੀਟਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ, ਏਸ਼ੀਆਈ ਤਮਗਿਆਂ ਨੇ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 2026 ਦੀ ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਚਾਂਦੀ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਵੀਣ ਚਿਤਰਾਵਲ ਦੀ ਛਾਲ ਅਜੇ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ—ਮੰਜ਼ਿਲ ਅਜੇ ਹੋਰ ਦੂਰ ਹੈ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
Bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.