ਬਚੋ:  ਏ. ਆਈ. ਦਾ ਹੈ ਚੱਕਰ ਚੱਲਿਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਨਕਲੀ ਬੰਦਾ ਬੱਲਿਆ

ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਮੁਖੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ’ਤੇ ਵੀ ਚੂਨਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼-ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਠੱਗੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
-ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ 265 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸਲਾਨਾ ਧੋਖਾਧੜੀ
ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 05 ਮਾਰਚ 2026:- ਹੁਣ ਆਨ ਲਾਈਨ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵਰਤ ਕੇ ਠੱਗੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅੱਜ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਪੀਟਰ ਮਰਸੀ  ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਮਰਸੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮਾਰਕਿਟ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਠੱਗ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ:
ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ: ਕੁਝ ਠੱਗ ਵਟਸਐਪ (WhatsApp) ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮੁਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ’ਡੀਪਫੇਕ’ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਕਲੀ ਪੋਸਟਾਂ: ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ, ਕਈ ਨਕਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਓ ਐਨ. ਜ਼ੈਡ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏ. ਆਈ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਏ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸਕੈਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਮੈਟਾ/ਫੇਸਬੁੱਕ) ਨੂੰ ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ: ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਫਰਾਡ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 265 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਕੈਮ ਦੀਆਂ 3000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਲਿੰਚ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਠੱਗ ਟੈਕਸ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਕਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਂ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਧੋਖਾਧੜੀ?
1. ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ: ਜਾਲ ਵਿਛਾਉਣਾ
ਇਹ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ (Facebook ਜਾਂ Instagram) ’ਤੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਵਾਰ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇਨਲੈਂਡ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਫ਼ਸਰ (Peter Mersi) ਦੀ ਫੋਟੋ ਵਰਤੀ। ਇਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਇਸ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਬੰਦਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੋਵੇਗੀ।
2. ਨਕਲੀ ਵੀਡੀਓ ਤੇ ਲਾਲਚ (Deepfakes & Greed)
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਏ. ਆਈ (ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ) ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਨਕਲੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਖੁਦ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿਣਗੇ:
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਲਾਓ, ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਅਮੀਰ ਹੋ ਜਾਓ।
ਸਾਡਾ ਮੁਫਤ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੇਖੋ।
ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਸਿੱਖੋ।
3. ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ (Phishing)
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਲਿੰਕ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ:
ਨਾਮ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ
ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ (Email ID)
ਬੈਂਕ ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਨੰਬਰ ਮੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
4. ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤਣਾ (Building Trust)
ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਐਡ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ 4-5 ਬੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਜ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਹ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਲਏ! ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5. ਫਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਸਲੀ ਠੱਗੀ (The Sting)
ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਕਲੀ ਐਪ (Fake App) ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿਣਗੇ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਦਿਖੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ (Withdraw) ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਗੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਦੇਸੀ ਨੁਸਖਾ ਬਚਣ ਲਈ:
ਸਿੱਧੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ: ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਪੈਸੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਕਦੇ ਵੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ’ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।