File Photo- (Freepik)
ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਮਾਫੀਆ ਦਾ ਕਹਿਰ: NGT ਵੱਲੋਂ 13 ਕਰੱਸ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ₹180 ਕਰੋੜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੁਰਮਾਨਾ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਲੁਧਿਆਣਾ 24 ਫਰਵਰੀ 2026- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ (NGT) ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ 'ਵੈਨਿਸ਼ਿੰਗ ਹਿਲਜ਼' (ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ) ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ 13 ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰਾਂ ਨੂੰ 180 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੁਆਵਜ਼ਾ (ਜੁਰਮਾਨਾ) ਭਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਖੁਲਾਸਾ
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਦੇ 'ਬੀਤ' ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਰੂਪਨਗਰ ਦੇ 'ਖੇੜਾ ਕਲਮੋਟ' ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 200 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਮਾਫੀਆ ਨੇ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। NGT ਨੇ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਖੁਦ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵੱਡੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕਰੱਸ਼ਰ ਹਵਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ ਇਹਨਾਂ ਇਕਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਗੰਗਾ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ: ₹85.51 ਕਰੋੜ
ਆਦੇਸ਼ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ: ₹24.57 ਕਰੋੜ
ਨਿਊ ਸਤਲੁਜ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ (ਯੂਨਿਟ-1): ₹18.67 ਕਰੋੜ
ਕਲਗੀਧਰ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ: ₹14.01 ਕਰੋੜ
ਸਤਿ ਸਾਹਿਬ ਸਟੋਨ ਕਰੱਸ਼ਰ: ₹11.31 ਕਰੋੜ
PPCB ਨੂੰ 90 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ
NGT ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜਸਟਿਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰੋਕਥਾਮ ਬੋਰਡ (PPCB) ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 13 ਕਰੱਸ਼ਰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਬੰਦ ਰੱਖੇ ਜਾਣ। ਅਗਲੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਕਰੱਸ਼ਰਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਈ 2026 ਤੱਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸਮਾਜਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
'ਪਬਲਿਕ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ' ਅਤੇ 'ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਮੋਰਚਾ' ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ—ਜਸਕੀਰਤ ਸਿੰਘ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਪਿਲ ਅਰੋੜਾ, ਡਾ. ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਅਤੇ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ—ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਹੜ੍ਹ ਰੋਕੂ ਦੀਵਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੀਚਾਰਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਵਰਤੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧ੍ਰੋਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਸਕੀਰਤ ਸਿੰਘ (PAC ਮੱਤੇਵਾੜਾ) ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ"ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਮਾਈਨਿੰਗ ਮਾਫੀਆ ਤੋਂ ਇਹ ਵਸੂਲੀ ਕਰੇਗੀ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗੀ?"
Click to Follow Babushahi Facebook Page →