ਆਰਮਾਂਡ ‘ਮੋਂਡੋ’ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ — ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ
---ਸਵੀਡਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਪੋਲ ਵਾਲਟਰ | ਦੋ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ | ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡਧਾਰੀ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਜਦੋਂ ਆਰਮਾਂਡ ‘ਮੋਂਡੋ’ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਪੋਲ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ—ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 26 ਸਾਲਾ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਅੱਜ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡਧਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। World Athletics ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ 6.31 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੇ 12 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ‘ਮੋਂਡੋ’ ਦਾ ਸੁਪਨਾ
ਆਰਮਾਂਡ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਨਵੰਬਰ 1999 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੂਈਜ਼ਿਆਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਫਾਏਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰੇਗ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਅਤੇ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਮਾਂ ਹੇਲੇਨਾ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਖੁਦ ਪੋਲ ਵਾਲਟਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੋਂਡੋ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਿਆ।
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਉਮਰ-ਵਰਗ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਦਾ ਗਿਆ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਸਵੀਡਨ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਸਵੀਡਿਸ਼-ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਮ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖੇਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸੋਨੇ
ਟੋਕਿਓ 2020 ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਰਿਸ 2024 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਖਿਤਾਬ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਬਚਾਇਆ।
5 ਅਗਸਤ 2024 ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਓਲੰਪਿਕ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 6.25 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। World Athletics ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
6 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਆਪਣਾ ਖੇਤਰ
ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ 6 ਮੀਟਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਨੇ ਇਸ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਖੇਡ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ।
2024 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਧਾਰਿਆ—ਪਹਿਲਾਂ 6.24 ਮੀਟਰ, ਫਿਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ 6.25 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੋਰਜ਼ੋਵ ਵਿੱਚ 6.26 ਮੀਟਰ। ਪਰ ਮੋਂਡੋ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ।
2026: 6.31 ਮੀਟਰ ਦਾ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ
12 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਨੇ 6.31 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰ ਲਿਆ। World Athletics ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਉਸਦਾ 15ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ।
ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ
ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਵੀ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨੰਬਰ-1 ਪੁਰਸ਼ ਪੋਲ ਵਾਲਟਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 20 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਲੌਜ਼ਾਨ ਡਾਇਮੰਡ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 6.21 ਮੀਟਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ 6.32 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ 6.31 ਮੀਟਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਲਗਾਤਾਰ 40 ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਲੌਜ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਖਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਲੜੀ
World Athletics ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਅਨੁਸਾਰ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੇ ਨਾਮ:
- 2 ਓਲੰਪਿਕ ਸੋਨ ਤਮਗੇ
- 3 ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਖਿਤਾਬ
- 5 ਡਾਇਮੰਡ ਲੀਗ ਫਾਈਨਲ ਖਿਤਾਬ
- 15 ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ
- ਪੁਰਸ਼ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-1 ਰੈਂਕਿੰਗ
ਦਰਜ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ
ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰੇਗ ਖੁਦ ਪੋਲ ਵਾਲਟਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਚਿੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੋਂਡੋ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕ, ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਹੇਲੇਨਾ ਵੀ ਖੇਡ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕ
ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। 2025 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ “Gold” ਨਾਮ ਦਾ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ World Athletics Ultimate Championship ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਂਥਮ ਬਣਿਆ।
ਇਸ ਨਾਲ ਮੋਂਡੋ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪਹਿਚਾਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ
ਆਰਮਾਂਡ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਮਗਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ “ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ?” ਦੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ 6 ਮੀਟਰ ਦੀ ਛਾਲ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਮੋਂਡੋ ਨੇ ਇਸ ਉਚਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਆਮ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ 6.31 ਮੀਟਰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਜ ਉਸਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਮੋਂਡੋ ਡੂਪਲਾਂਟਿਸ—ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਮ ਜਿਸਨੇ ਪੋਲ ਵਾਲਟ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.