ਵੀਰ ਚੋਟਰਾਨੀ ਦਾ ਕਮਾਲ—ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਓਪਨ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਸਕੁਐਸ਼ ਸਿਤਾਰਾ
---ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-15 ਮੋਹਾਮਦ ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਨੂੰ 3-1 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ; ਹੁਣ ਫਾਈਨਲ ਦੀ ਟਿਕਟ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ
ਭਾਰਤੀ ਸਕੁਐਸ਼ ਲਈ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਭਰਦੇ ਸਿਤਾਰੇ ਵੀਰ ਚੋਟਰਾਨੀ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ Budapest Open 2026, PSA Squash Tour ਦੇ Copper ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਕੁਆਰਟਰਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਨੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-15 ਮੋਹਾਮਦ ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਨੂੰ 3-1 ਨਾਲ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਮੁਕਾਬਲਾ ਬੇਹੱਦ ਰੋਮਾਂਚਕ ਰਿਹਾ। ਵੀਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਗੇਮ 14-12 ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ, ਪਰ ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਗੇਮ 12-14 ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਤੀਜੀ ਗੇਮ 11-6 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਗੇਮ 11-8 ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੈਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦਬਾਅ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਵੀਰ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਰਹੀ। ਪਹਿਲੀ ਗੇਮ ਵਿੱਚ 14-12 ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਗੇਮ 12-14 ਨਾਲ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਵੀਰ ਨੇ ਤੀਜੀ ਗੇਮ ਤੋਂ ਖੇਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਗੇਮ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਖ਼ਰੀ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਪੱਕੀ ਕੀਤੀ।
PSA ਦੇ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਓਪਨ ਪ੍ਰੀਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੋਟਰਾਨੀ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਸੀਡ ਅਤੇ ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਨੂੰ ਸੱਤਵਾਂ ਸੀਡ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
25 ਅਕਤੂਬਰ 2001 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਵੀਰ ਚੋਟਰਾਨੀ ਦਾ ਸਕੁਐਸ਼ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਨਿਸ਼ ਚੋਟਰਾਨੀ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕੁਐਸ਼ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਵੀਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ। ਹਾਲੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਕੁਐਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ Jamnabai Narsee School ਤੋਂ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ Cornell University ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। Cornell ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲਜ ਸਕੁਐਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਲਜ ਸਕੁਐਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਉਹ Ivy League Player of the Year ਵੀ ਬਣੇ ਅਤੇ Cornell ਲਈ College Squash Individual National Championship ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਕੁਐਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ ਹੋਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ।
ਕੋਚ ਡੇਵਿਡ ਪਾਮਰ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ
ਵੀਰ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਕੁਐਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਡੇਵਿਡ ਪਾਮਰ ਦੀ ਕੋਚਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। PSA ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਮਰ ਨੂੰ ਵੀਰ ਦੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੀਰ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ, ਕੋਰਟ ਕਵਰੇਜ, ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਿਰੋਧੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
ਵੀਰ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ Asian Junior Individual Squash Championships ਵਿੱਚ ਅੰਡਰ-13 ਅਤੇ ਅੰਡਰ-19 ਵਰਗ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰਹੇ। ਅੰਡਰ-19 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੁਣਿੰਦਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ PSA Tour ’ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। 2023 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ PSA ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ Challenger ਪੱਧਰ ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤੇ।
ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਿਆ ਵੀਰ
2026 ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਨੇ PSA World Squash Championships ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੰਬਰ-1 ਖਿਡਾਰੀ ਰਹੇ ਅਭੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਵੱਡਾ ਉਲਟਫੇਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-1 ਮੋਸਤਾਫਾ ਅਸਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਜਿੱਤ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ ਕਿ ਵੀਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਭਰਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ
ਵੀਰ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰਫਾਈਨਲ ਵਿਰੋਧੀ ਮੋਹਾਮਦ ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇ ਹਨ। ਉਹ 18 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੰਬਰ-15 ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਰੀਅਰ-ਬੈਸਟ ਰੈਂਕਿੰਗ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।
2026 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਕੁਐਸ਼ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਮੂਲ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ “Mohamed has recently switched allegiance” ਵਾਲਾ ਦਾਅਵਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ “ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲੈ ਕੇ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ” ਲਿਖਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
LA 2028—ਸਕੁਐਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਓਲੰਪਿਕ ਸਫ਼ਰ
ਸਕੁਐਸ਼ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਡ Los Angeles 2028 Olympic Games ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇਗੀ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਕੁਐਸ਼ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਐਲਸ਼ਰਬਿਨੀ ਲਈ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਪਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ—ਅਧਿਕਾਰਤ qualification ਅਤੇ eligibility criteria ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਵੀਰ ਚੋਟਰਾਨੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੁਐਸ਼ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। Cornell University ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਾਲਜ ਸਕੁਐਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਰਕਿਟ ਲਈ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।
ਹੁਣ ਬੁਡਾਪੈਸਟ ਓਪਨ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਚੋਟਰਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਖਿਤਾਬੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ’ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਜਿੱਤ ਭਾਰਤੀ ਸਕੁਐਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ LA 2028 ਵਿੱਚ ਸਕੁਐਸ਼ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਡੈਬਿਊ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
-
ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਭੰਗੂ , writer
bhangoo1164@gmail.com
Disclaimer : The opinions expressed within this article are the personal opinions of the writer/author. The facts and opinions appearing in the article do not reflect the views of Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media. Babushahi.com or Tirchhi Nazar Media does not assume any responsibility or liability for the same.