ਹੋਰਮੁਜ਼ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ: ਹੁਣ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ 'ਤੇ ਰੱਖੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ਰਤ
ਨਵੀਂ ਅਥਾਰਟੀ ਗਠਿਤ
ਬਾਬੂਸ਼ਾਹੀ ਬਿਊਰੋ
ਤੇਹਰਾਨ, 20 ਜੂਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ (Global Energy Supply) ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਅਗਾਊਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਸਰਕਾਰੀ ਪਰਮਿਟ (Government Permit) ਅਤੇ ਠੋਸ ਬੀਮੇ (Insurance) ਦੇ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰੂਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਣਗੇ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਯਾਨੀ ਐੱਲਐੱਨਜੀ (LNG) ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ (20 ਫੀਸਦੀ) ਇਸੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (Shipping Companies) ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ 'ਫਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਜਲਡਮਰੂ ਅਥਾਰਟੀ' (Persian Gulf Strait Authority - PGSA) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਥਾਰਟੀ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਉਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਏ ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ" 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਤੋਂ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਿਯਮ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (Official Website) ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਐਂਟਰੀ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਵੇਂ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਆਪਰੇਟਰ (Operator) ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਜਲ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 48 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਵਾਜਾਈ ਬੇਨਤੀ (Transit Request) ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਪੀਜੀਐਸਏ (PGSA) ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'X' 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਵੈਧ ਪਰਮਿਟ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੀਮਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹੇ ਫ਼ੌਜੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ (Marine Mines) ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਘਾਤਕ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਈਰਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੋਰੀਡੋਰ (Shipping Corridors) ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
"ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ, ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੂਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਸਥਿਤੀ, ਹਾਦਸੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।"
— ਫਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਜਲਡਮਰੂ ਅਥਾਰਟੀ (PGSA)
- Download Babushahi App
-
-