ਸਾਵਧਾਨ!..ਨਿਪਾਹ ਤੋਂ ਰਹੋ ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਹੋ ਨਾ ਜਾਇਓ ਬਿਮਾਰ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ (NiV) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ-ਯਾਤਰੀ ਹੋਏ ਗੰਭੀਰ
-ਭਾਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ, ਪਰ ਕਰੋਨਾ ਤੋਂ ਵੀ ਘਾਤਿਕ
-ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਸਿਆਲਾ-
ਔਕਲੈਂਡ, 31 ਜਨਵਰੀ 2026: -ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ (NiV) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਾਰਾਸਾਤ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ ਕੀ ਹੈ? ਨਿਪਾਹ ਇੱਕ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ (Zoonotic) ਵਾਇਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ: ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ‘ਫਰੂਟ ਬੈਟਸ’ (6ruit 2ats) ਜਾਂ ‘ਫਲਾਇੰਗ ਫੌਕਸ’ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੈਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ: 1. ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੂਠੇ ਕੀਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ। 2. ਖਜੂਰ ਦਾ ਕੱਚਾ ਰਸ (Raw Date Palm Sap) ਪੀਣ ਨਾਲ। 3. ਸੰਕਰਮਿਤ ਸੂਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ। 4. ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨ ਤੱਕ (ਸਰੀਰਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ)। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਨਿਪਾਹ ਵਾਇਰਸ ਕੋਵਿਡ-19 ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ।
ਮੌਤ ਦਰ (Fatality Rate) 40% ਤੋਂ 75% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਲਈ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਜਾਂ ਖਾਸ ਦਵਾਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸੋਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਜੋਖਮ ਫਿਲਹਾਲ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੈਂਡੇਮਿਕ ਪੋਟੈਂਸ਼ੀਅਲ (ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ) ਵਾਲੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਲਾਹ (Safe Travel NZ) ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਹੋ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ (Safe Travel): ਫਿਲਹਾਲ ਭਾਰਤ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧ ਸਾਵਧਾਨੀ (9ncreased 3aution) ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ: ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਥਰਮਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ: ਫਲ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਫਲ ਖਾਓ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਧੋਤੇ ਜਾਂ ਛਿੱਲੇ ਹੋਣ। ਅੱਧੇ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਫਲ ਨਾ ਚੁੱਕੋ। ਖਜੂਰ ਦਾ ਰਸ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕੇਰਲ) ਵਿੱਚ ਖਜੂਰ ਦਾ ਕੱਚਾ ਰਸ ਪੀਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਚਮਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਾ ਜਾਓ। ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ: ਸਾਬਣ ਜਾਂ 60% ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਨੋਟ: ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ 196 ਸੰਪਰਕ ਨੈਗੇਟਿਵ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।