ਪੀਏਯੂ-ਕੇਵੀਕੇ ਲੰਗੜੋਆ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਚੱਲਿਆ ‘ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ’ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ਼ ਸੰਪੰਨ

ਪਰਮੋਦ ਭਾਰਤੀ
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, 30 ਜੂਨ 2026

ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀਏਯੂ) ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (ਕੇਵੀਕੇ) ਲੰਗੜੋਆ ਵੱਲੋਂ 1 ਤੋਂ 30 ਜੂਨ 2026 ਤੱਕ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ‘ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ’ ਅੱਜ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੀਏਯੂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਅਟਾਰੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਚਲਾਏ ਗਏ ਇਸ ਮਹਾ ਅਭਿਆਨ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ, ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ-ਮੁਕਤ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦਿਆਂ ਐਸੋਸੀਏਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ) ਡਾ. ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵੀਕੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਹਾਰਕ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਮੁੜ ਉਪਜਾਊ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।

ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਐਸ.ਬੀ.ਐਸ. ਨਗਰ ਡਾ. ਲੇਖ ਰਾਜ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਖੇਤੀ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਏਡੀਓ (ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ) ਵਿਜੈ ਮਹੇਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਨਾਬਾਰਡ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਨਾਬਾਰਡ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧਕ (ਡੀਡੀਐਮ) ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸਿਮਰਨ ਸੇਠੀ ਨੇ ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ (ਐਸਐਚਜੀਜ਼) ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਐਫਪੀਓਜ਼) ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ, ਅਨੁਦਾਨ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਬਾਰਡ ਦੀ ‘ਰੂਰਲ ਮਾਰਟ’ ਸਕੀਮ ਅਪਣਾ ਕੇ "ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦੀਵਾਜ਼" ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।

ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਕਈ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਜੋਤ ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਪਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਪੀਐਸਆਰਐਲਐਮ (ਕਿਸ਼ਨਪੁਰਾ) ਸਮੂਹ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਨਾਬਾਰਡ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵੱਲ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਬਲਾਚੌਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੂਹਿਕ ਖਰੀਦ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨ ਸ੍ਰੀ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੰਗੇਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਐਗਰੋਨੋਮੀ) ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਵੀਕੇ ਲੰਗੜੋਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਫਾਰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸਣ, ਢੈਂਚਾ ਆਦਿ ਹਰੀ ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਬੀਜ ਖੁਦ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਲਾਗਤ ਘਟਾ ਸਕਣ।

ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ) ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵੀਕੇ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਇਨਪੁੱਟ ਡੀਲਰਾਂ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ, ਸਰਪੰਚਾਂ, ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚਾਂ, ਪੰਚਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ (ਸੀਐਚਸੀ), ਸਵੈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨਿਭਾਈ।

ਕੇਵੀਕੇ ਲੰਗੜੋਆ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾ ਅਭਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ, ਕੁਦਰਤ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੇਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਜਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 6,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾ ਕੇ ਕੇਵੀਕੇ ਲੰਗੜੋਆ ਨੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

Follow Babushahi Network Channel on WhatsApp