ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਪਟਿਆਲਾ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜਖਵਾਲੀ
ਪਟਿਆਲਾ 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026:- ਪਟਿਆਲਾ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ 2026 ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ 20 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਸਟੇਟ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਰਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਸਤਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਮੀਰਾ ਫਾਰਮ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗੌਰਵਮਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਸ ਉਤਸਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਉਦਘਾਟਨੀ ਸ਼ੈਸ਼ਨ ਸਵੇਰੇ 10:00 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਅਮਿਤੋਜ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤੀ ਸ਼ਬਦ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰੋ.(ਡਾ.) ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੋ.(ਡਾ.) ਜੈ ਸ਼ੰਕਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸ਼ਬਦ ਵਾਇਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕਹੇ। ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਡਾ.ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।ਮੰਚ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾ. ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਵਾਲੀਆ ਦੁਆਰਾ ਧੰਨਵਾਦ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ “ਪਟਿਆਲਾ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ – ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲ” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ , ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ, ਦਰਬਾਰੀ ਰਿਵਾਇਤਾਂ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲਿਖਤ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ, ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਖੋਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ।
ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਇਸ ਉਤਸਵ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਰਿਹਾ। ਕਵਿਤਾ, ਸੰਪਾਦਨ/ਅਨੁਵਾਦ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਯੁਵਾ ਰਚਨਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੁਵਾ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉਭਰਦੇ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ, ਪ੍ਰੇਮ, ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਮੰਚ ਨਵੇਂ ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਕਵੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਣਿਆ।
ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਕੇ ਸਥਾਨਕ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਪਰਾਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਪੇਂਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਅੱਖਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਤੰਤੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਰਾਸਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਜੋੜਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਨਵੀਆ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਹ ਉਤਸਵ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ-ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਟਿਆਲਾ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਮੇਲਾ 2026 ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਅਵਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇਗਾ।
Click to Follow Babushahi Facebook page →