ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਵੱਲੋਂ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਿਵਸ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਰਮਾ
ਬਠਿੰਡਾ, 1 4 ਮਾਰਚ 2026 :ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ , ਬਠਿੰਡਾ ਵਿਖੇ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਐਂਡ ਪਲੈਨਿੰਗ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਰਿਪੂਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾ ਦੇ 134ਵੇਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤਾ।
"ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਮਾਸਟਰਪੀਸ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਇਸ ਲੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ 1892 ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਈਕਾਨਿਕ ਕਾਲਜ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ.ਰਿਪੂਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਜਿਕਰ੍ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੇਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਕਈ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਡਾ. ਰਿਪੂਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਸੂਝ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਰੇ ਹੋਏ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਹੁਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਇਆ।
ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਾ. ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਲੇਆਉਟ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਸੰਸਥਾਗਤ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ (ਗਿਆਨ ਖੰਡ), ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ (ਧਰਮਸਾਲ), ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ (ਦਾਵਾਖਾਨਾ) ਨੂੰ ਕਾਲਜ, ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ - ਇੱਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਆਤਮ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਖਾਲਸਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਮਹਿਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਖਾਲਸਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋ-ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਰਜਿੰਦਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾ ਨੇ ਲੈਕਚਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡਾ. ਰਿਪੂਦਮਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
Click to Follow Babushahi Facebook page →